Manastir Lapušnja, spomenik kulture i svedok prošlih vremena

U prelepom ambijentu obronaka planine Rtanj, na samoj granici atara sela Krivi Vir i Lukovo, smešten je manastir Lapušnja.

Nekada svojevrsna znamenitost boljevačkog kraja, manastir je danas razrušen. Ipak,  hramovna slava, Prenos moštiju Svetog Oca Nikolaja Čudotvorca obeležava se i dan danas. Svakog 22. maja lokalni meštani se okupe da zajedno sa starešinom hrama prelome slavski kolač i pomole se za obnovu i oživljavanje manastira.

Čak devet manastira bilo je u boljevačkom kraju 1455. godine, prema turskom popisu. Manastir Lapušnja, kao i manastiri Lozica (atar sela Krivi Vir) i Krepičevac (selo Jablanica), jedini su se održali do današnjeg dana. Lapušnja, je, istina, u najlošijem stanju.

Iz natpisa koji je do nedavno bio čitljiv, moglo se saznati da su crkvu podigli gospodin Ivan (Jovan) Radul, vojvoda i gospodar svih zemalja ubrovlaških, i veliki paraklib Georgije, 1501. godine. Manastirska crkva Svetog Nikole oslikana je 1510. godine, pod nadzorom kneza Bogoja. Budući da se manastir Lapušnja prvi put pominje u turskim popisima 1455. godine, može se zaključiti da je na mestu sadašnje crkve ranije već postojala starija. Pretpostavlja se da je podginuta u XIV veku, ali je u nekom momentu srušena.

Današnja građevina je monumentalna, dugačka 20 metara i široka 8,5 metara. Lapušnja ima trolisnu osnovu, sa visokim kubetom koji dominira čitavom građevinom. Građena je po uzoru na sakralne građevine Moravske škole. Od živopisa, delimično je sačuvana ktitorska kompozicija. Na njoj su predstavljeni Vojvoda Radul i Knez Bogoje, koji drži model crvke. Iza Bogoja je gospođa Mara, a iza Radula njegova supruga Natalija.

Crkva manastira Lapušnja bila je katedrala za celu okolinu i u njoj je stalno boravio episkop. Manastir je aktivno delovao do kraja XVII veka, a ruševine manastira konzerivrane su 1973. godine. Danas, Lapušnja se, kao spomenik kulture od velikog značaja, nalazi pod zaštitom Republike Srbije.

U neposrednoj blizini manastira nalazi se i Vila Lapušnja, idealno mesto za sve one koji čeznu za oazom mira i tišine, u skoro pa netaknutoj prirodi, daleko od gradske buke i vreve. Ovdašnju prirodu krase mnogbrojni izvori hladne, pijaće vode, prostrane bukove šume, kao i livade i proplanci sa kojih se pruža prelep pogled na jedinstveni Rtanj i crnorečku dolinu.